Mật ong là một trong những nông sản có giá trị xuất khẩu cao của Việt Nam. Tuy nhiên, nhiều lô hàng vẫn bị cảnh báo hoặc từ chối dù màu sắc đẹp, độ sánh đạt yêu cầu và không có dấu hiệu hư hỏng bằng mắt thường. Nguyên nhân thường đến từ các chỉ tiêu hóa học như hàm lượng Hydroxymethylfurfural (HMF), dấu hiệu gia nhiệt quá mức hoặc pha trộn đường.
Máy đo quang phổ V-M5 giúp phòng kiểm nghiệm đánh giá nhanh chất lượng mẫu thông qua phép đo hấp thụ UV-Vis. Thiết bị phù hợp cho phòng QC, viện nghiên cứu, trung tâm kiểm nghiệm thực phẩm và doanh nghiệp chế biến mật ong muốn kiểm soát chất lượng trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.
Tại sao mật ong đạt chuẩn cảm quan về màu sắc, độ đặc vẫn có thể bị từ chối khi xuất khẩu hoặc đưa vào siêu thị?
Màu sắc, mùi thơm và độ sánh chỉ phản ánh một phần chất lượng của mật ong. Trong quá trình thu hoạch, bảo quản hoặc gia nhiệt, thành phần hóa học của mật ong có thể thay đổi mà mắt thường không thể nhận biết.
Theo Codex Alimentarius (CODEX STAN 12-1981), hàm lượng HMF trong mật ong thông thường không được vượt quá 40 mg/kg. Đối với mật ong có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới, giới hạn này là 80 mg/kg. Đây là chỉ tiêu quan trọng để đánh giá mức độ gia nhiệt và chất lượng bảo quản của mật ong.
Ngoài HMF, chất lượng mật ong còn được đánh giá qua nhiều chỉ tiêu khác. Độ ẩm thường không vượt quá 20%, tổng hàm lượng fructose và glucose đạt từ 60 g/100 g trở lên, trong khi hàm lượng sucrose thường không quá 5 g/100 g (tùy loại mật ong). Nếu các chỉ tiêu này không đạt, sản phẩm vẫn có thể bị đánh giá không đạt chất lượng dù màu sắc và độ sánh vẫn bình thường.
Nếu HMF vượt giới hạn, lô hàng có thể:
- Không đạt yêu cầu xuất khẩu.
- Bị từ chối bởi hệ thống siêu thị hoặc nhà phân phối.
- Làm giảm uy tín thương hiệu.
- Gia tăng chi phí kiểm nghiệm và xử lý hàng hóa.
Chính vì vậy, việc kiểm tra các chỉ tiêu hóa học bằng phương pháp quang phổ hấp thụ là bước quan trọng trong quy trình kiểm soát chất lượng mật ong.
Kiểm soát nguy cơ lô hàng bị loại trả do vi phạm tiêu chuẩn chất lượng HMF
Phương pháp quang phổ UV-Vis được sử dụng rộng rãi để xác định HMF trong mật ong sau khi mẫu được xử lý với thuốc thử phù hợp.
Nguyên lý hoạt động dựa trên việc đo độ hấp thụ của dung dịch tại các bước sóng quy định, từ đó tính toán nồng độ HMF thông qua đường chuẩn.
Một quy trình kiểm soát chất lượng thường bao gồm:
- Lấy mẫu đại diện.
- Pha loãng và xử lý bằng thuốc thử.
- Đo độ hấp thụ bằng máy quang phổ.
- So sánh với đường chuẩn.
- Đánh giá kết quả theo tiêu chuẩn áp dụng.
Việc kiểm tra ngay từ nguyên liệu đầu vào hoặc trước khi đóng gói giúp doanh nghiệp:
- Phát hiện sớm lô hàng không đạt.
- Giảm nguy cơ bị trả hàng.
- Tiết kiệm chi phí tái chế hoặc tiêu hủy.
- Đảm bảo tính ổn định giữa các lô sản xuất.
Phát hiện sớm hiện tượng gia nhiệt quá mức và tạp chất đường nhờ khả năng phân tích dải phổ ổn định của V-M5
Trong phòng thí nghiệm, máy đo quang phổ V-M5 được sử dụng để phân tích độ hấp thụ của mẫu trong vùng UV-Vis với độ ổn định cao, hỗ trợ đánh giá nhiều chỉ tiêu chất lượng của mật ong.
Một số thông số kỹ thuật nổi bật của thiết bị gồm:
- Dải bước sóng: 190–1100 nm.
- Độ rộng khe phổ: 2 nm.
- Nguồn sáng: Đèn Deuterium và Tungsten.
- Chế độ đo: Absorbance, Transmittance và Concentration.
- Điều khiển: Màn hình cảm ứng, thao tác trực quan.
Thông số này đáp ứng tốt các phép phân tích hấp thụ UV-Vis thường gặp trong phòng kiểm nghiệm thực phẩm.
Ngoài việc xác định HMF, dữ liệu phổ còn hỗ trợ đánh giá:
- Dấu hiệu gia nhiệt quá mức trong quá trình chế biến.
- Biến đổi thành phần carbohydrate.
- Một số dấu hiệu bất thường liên quan đến pha trộn siro hoặc đường.
Đối với phòng QC cần kiểm tra nhiều mẫu mỗi ngày, khả năng cho kết quả ổn định và lặp lại tốt giúp giảm sai số giữa các lần đo và tăng độ tin cậy của dữ liệu.
Để tìm hiểu thêm thông số kỹ thuật của thiết bị, bạn có thể tham khảo Máy đo quang phổ V-M5.
Quy trình pha loãng mẫu với thuốc thử và dựng đường chuẩn để đánh giá chất lượng mật ong theo tiêu chuẩn TCVN
Quy trình phân tích có thể thay đổi tùy theo tiêu chuẩn áp dụng. Tuy nhiên, trong hầu hết các phòng kiểm nghiệm, các bước cơ bản đều gồm:
Chuẩn bị mẫu
- Đồng nhất mẫu mật ong.
- Cân lượng mẫu theo quy định.
- Hòa tan bằng nước cất.
- Lọc nếu cần loại bỏ tạp chất không tan.
Xử lý bằng thuốc thử
Mẫu được phản ứng với thuốc thử theo đúng phương pháp tiêu chuẩn nhằm tạo điều kiện xác định HMF bằng phép đo quang phổ.
Trong quá trình này cần:
- Sử dụng hóa chất đạt cấp phân tích.
- Kiểm soát nhiệt độ phòng.
- Chuẩn bị mẫu trắng.
- Chuẩn bị dung dịch chuẩn HMF.
Dựng đường chuẩn
Dung dịch chuẩn được pha thành nhiều nồng độ khác nhau.
Sau khi đo độ hấp thụ, phần mềm hoặc bảng tính sẽ xây dựng đường chuẩn với hệ số tương quan (R²) thường đạt từ 0,99 trở lên khi thao tác đúng quy trình.
Đường chuẩn được sử dụng để:
- Tính nồng độ HMF trong mẫu.
- Kiểm tra độ tuyến tính của phép đo.
- Theo dõi chất lượng phép thử giữa các lần phân tích.
Trong các phòng thí nghiệm kiểm nghiệm thực phẩm, việc kết hợp quy trình chuẩn với thiết bị có độ ổn định cao như V-M5 giúp tăng tính lặp lại và hỗ trợ đáp ứng yêu cầu của các tiêu chuẩn TCVN cũng như nhiều quy trình kiểm nghiệm quốc tế,
Kết luận
Máy đo quang phổ V-M5 là giải pháp phù hợp cho các phòng thí nghiệm, trung tâm kiểm nghiệm và doanh nghiệp sản xuất thực phẩm cần đánh giá HMF, kiểm soát chất lượng và phát hiện sớm những biến đổi trong quá trình chế biến, bảo quản. Nhờ khả năng phân tích UV-Vis ổn định và cho kết quả có độ tin cậy cao, thiết bị hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao hiệu quả kiểm soát chất lượng trước khi sản phẩm được đưa ra thị trường hoặc xuất khẩu.
Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn thêm về sản phẩm!
Thương hiệu BEL Engineering đã có mặt trên thị trường Việt Nam trên 10 năm và không ngừng phát triển. Đội ngũ sửa chữa, hiệu chuẩn, bảo trì chuyên nghiệp. Liên hệ ngay: 02822209913
